Güzel Ahlak, Edep ve Haya

Cimrilik Hastalığı ve Tedavisi

sponsor

Öyle çocuklar vardır ki, anne ve babalarından bir şey kalmadığı halde, anne, babasından bolca mal kalanlardan daha rahat ve daha mutlu geçiniyorlar.

Evladına hayırlı olması için,ona bolca servet bırakmak çıkar yol değildir. O bıraktığı servetin, çocuğunu kötü yollara sürüklediğini ve eğer salih kimse ise, Allah’ın ona yardımının mutlak olduğunu, çocuğu kötü ise bıraktığı malına ona işleyeceği kötülüklerde sadece yardımcı olacağını bilmeli ve cimrilik hakkında gelen haberleri çokça okuyup dinlemeli, cömertleri öven kitapları okumalı, cimrilerin yaptığı cimriliğin uğradıkları zararı düşünmeli ve böylece cimriliğin tedavi yoluna gitmelidir

Ayrıca cimrilere karşı halkın duyduğu nefreti kendisi cimri olduğu takdirde, halkın gözünde aynı duruma düşeceğini, malın yaratılış gayesinin ne olduğunu ve niçin yaratıldığını düşünmeli, dünyalıktan ihtiyacının fazlasını saklamanın kendine bir fayda getirmeyeceğini, onu ahiret için sarf etmenin daha yararlı olacağını fark etmelidir.

İşte bu ve bunun gibi konular ilim ve bilgi yönünden cimriliğin tedavi yollarıdır. Aklı başında olan kimse, dünya ve ahiret konusunda harcama yapmanın malı yığıp tutmaktan daha faydalı olduğunu bilir ve tercihini harcama yolunda kullanır ve harcar.

Bu arada şeytanın kendini yoksulluk ve fakirlikle korkutmasına kulak asmaz.

Aşk; aşığın sevgilisinden uzakta kalmasıyla nasıl yok olursa, cimrilik de kendini vermeye zorlaya zorlaya kaybolur.

Aşık ile maşuk yola çıkıp birbirlerinden ayrıldıktan sonra zoraki de olsa ayrılma külfetine katlanır, daha sonra da yavaş yavaş aşklarını unutmaya başlarlar.

Bunun gibi üzerinden cimriliği atıp cömert olmaya çalışan kimse de baştan zor bile gelse, kendini harcamaya zorlamalı ve yavaş yavaş harcamayı adet haline getirmelidir. Bu konuda güzel hilelerden biri de harcama yapacak olan kimsenin gösteriş içinde olsa şu sözleri aklına getirmesidir. Sen bolca verirsen, cimrilikten kurtulup cömert olacak ve halk da sana cömert adam diyecektir. Böylece cimrilikten kurtulursun, fakat bu seferde riya (gösteriş) hastalığına yakalanırsın. Ancak daha sonra ondan da kurtulursun.

Bu; memeden kesilmekte olan çocukların oyuncaklarla oyalanmasına benzer. Gaye, onu oynatmak değil, memeden kesilmesini sağlamaktır. Burada da asıl gaye,o şahsın cimrilikten kurtulmasıdır, yoksa gösteriş yapmak değil.

Cimrilikten kurtulan, riyadan da kurtulabilir. Böyle bir tedavi şekli, riya hastalığının o şahısta galip gelmediği zaman farkedilir.

Mesela; Halk nazarında derecesinin yükselmesi için yaptığı harcama, mal sevgisinden daha kıymetli olursa, o kimsenin riya yolu ile de olsa harcama yapmasında fayda yoktur. Ancak malı mevkiden çok severse, o zaman cimrilikten kurtulmak için gösteriş içinde olsa harcama yapabilir.

Bunda,sonradan gösteriş hastalığından kurtulma şansı vardır. Makam ve mevki sevgisine kendilerini kaptırmış olanların, gösterişten kurtulmaları da çok zordur. Eğer gösteriş için bile olsa vermek zoruna gidiyorsa, o zaman cimriliğin makam ve mevki sevgisinden daha fazla olduğu anlaşılır. Onun içinde harcamaya devam etmelidir. Aksi halde çok güzel bir riyakar olacağından, harcamaya alışmasında fayda yoktur. Böyle kötü huyların birbirlerini tedavi etmelerine en iyi örnek, ölüler hakkında yapılan konuşmalardır.

Kaynak: İmam Gazali / el-İhya / C:3 / bkz: 737-738

Aşağıdaki konular ilginizi çekebilir. Bakmak ister misiniz?

sponsor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı