DOLAR
32,8221
EURO
35,1421
ALTIN
2.449,46
BIST
10.771,36
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
29°C
İstanbul
29°C
Açık
Pazar Parçalı Bulutlu
29°C
Pazartesi Az Bulutlu
30°C
Salı Az Bulutlu
29°C
Çarşamba Az Bulutlu
29°C

Fıkhın & Fıkıh Bilgisinin Dört Ana Kaynağı

05/06/2024
4
A+
A-
Fıkhın & Fıkıh Bilgisinin Dört Ana Kaynağı

Fıkhın dört kaynağı vardır. Kur’an ve Sünnet, İcma ve Kıyas

Fıkhın ilk kaynağı Kur’an-ı Kerim’dir. Şu ayetler buna delildir:

  • Şüphesiz ki bu Kur’an en doğru yola iletir (İsra 9)
  • Rabbinizden size indirilene (Kur’an’a) uyun

Fıkhın ikinci kaynağı sünnettir. Bunun delili şu ayettir:

  • Peygamber size ne verdiyse onu alın, size ne yasakladıysa ondan da sakının (Haşr 7)

Fıkhın üçüncü kaynağı icma’dır. Şu hadis bunun delilidir:

  • Ümmetim herhangi bir dalalet üzerine birleşmez

Fıkhın dördüncü kaynağı ise kıyastır. Bunun delili ise şu ayet-i kerimedir:

  • Ey akıl sahipleri! İbret alın (Haşr 2). İbret almak, bir şeyi benzerine göre değerlendirmekle olur.

Tevhid ve fıkıh ilmi üzerine

Tüm övgüler, şeriatları koyana, bize din olarak İslam’ı seçene, bizi bu dine bağlanmaya teşvik edene mahsustur.

Karşılıksız lütfettiği nimetlerden dolayı O’na (c.c) hamd ediyor, rızasını arama ve bağışlanma sebeplerine ulaşma hususunda O’ndan yardım diliyorum. Şehadet ederim ki Allah’tan başka hiçbir ilah yoktur. Tektir, hiçbir ortağı yoktur. Yine şehadet ederim ki Muhammed O’nun kulu ve elçisidir. O’na, aile halkına, ashabına ve peygamber kardeşleri ile hepsinin arkadaşlarına salat ve selam ediyorum.

İlim iki kısımdır,

  • Biri tevhid ve sıfatlar ilmi,
  • Diğeri şeriat ve ahkam ilmi

Tevhid ve Sıfatlar ilmi: Bu ilimde esas olan Kur’an’da ve Sünnette gelen bilgilere sımsıkı tutunmak, hevadan ve bidattan uzak durmak, sahabe ve tabiinin üzerinde bulunup salihlerin üzerinde yürüdükleri ehl-i sünnet ve cemaat yolundan ayılmamaktır.

Fıkıh ilmini öğrenmek şu üç merhalede gerçekleşir.

  • Birincisi: Konulmuş ahkamı, yani helal ve haram, sahih ve fasit, vacip ve yasak, mendup ve mekruh gibi hükümleri bilmek.
  • İkincisi: Bu bilgileri sağlamlaştırmak. Yani nasları manlarıyla bilmek, -manalardan kasıt, lugavi manalar ile illet diye bilinen şer’i manalardır-, bunları bildikten sonra usulleri furularına bağlamaktır. Yani bu türe özgü esasları, furuları ile bilmektir.

Buna örnek verecek olursak; önce Allah’ın (c.c) “Veya sizden biri tuvalet yapılan yerden gelirse… (Maide 63)” ayetinde ifade buyurduğu şeyin abdest bozmadan kinaye olduğu bilinir ki, bu onun sözlük manasıdır. Sonra hükümde etkili şer’i mana bilinir ki o da “necasetin canlı insan bedeninden çıkması”dır. Bu bilgi bu yolla sağlamlaştırılınca ön hükmü de bilinmiş olur ve arka organlar dışındaki yerlerden gelen şeylerin hükmü de bilinmiş olur

Usulü fer’i meseleyle bağlamaya örnek; kişi evvela “şüphenin yakinle çelişmeyeceği” kaidesini bilir. Bunu bilince abdestinden şüpheye düşüp abdestsizliğinden emin olursa abdest almasının vacip olduğunu, tersi durumda ise vacip olmadığını bilir.

  • Üçüncüsü: Bununla amel etmektir. Çünkü ilmin hedefi, ona ulaşmak değil, onunla amel etmektir. Çünkü imtihan bilme değil, onunla amel etmede gerçekleşmektedir. Burada amel, ilim kategorisine sokulmuştur, çünkü buradaki ilimden kasıt, kurtuluşa götüren ilimdir. Kurtuluşa ise ancak ilme amel eklemekle erilir.

Kaynak: Esad Muhammed Said es-Sağirci / Delilleriyle Hanefi Fıkhı / bkz: 6-11

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.