Yalan-Gıybet-Dedikodu

Gıybet ve Dedikodudan Kurtulmak

sponsor

Bütün kötü huylar, ilim, amel ile iyileştirilir. Her hastalık tersiyle yani hastalığın zıddıyla tedavi edilir.

Gıybet ve dedikodu tedavisinin çareleri nelerdir?

∟ Dili gıybetten korumanın çareleri ikidir

Mücmel (Kısa yoldan)

Mufassal (geniş olarak)

Mücmel: Kısa yoldan dilin gıybetten korunması; Allah’ın gıybete olan kızgınlığını bilmekle olur. Gıybetin sevapları yok ettiğini, çünkü kıyamet gününde, gıybetin ve adamın kusurlarını yaymanın cezası olarak kendi sevaplarının adama verileceğini, eğer onları karşılayacak sevabı yoksa o adamın bu günahlarının kendisine yükleneceğini bilmesi lazımdır.

Ayrıca gıybet edenin leş yiyene benzetildiğini, bu haliyle de Allah’ın gazabına düçar olacağını, günahlarının sevaplarından fazla gelmesi halinde cehenneme gireceğini bilmelidir. Yine bilmelidir ki, gıybet ettiği kimsenin günahını almakla dahi günahları ağır gelecektir. En basit derece olarak kendi işlediği amelinin mükafatı azalacaktır.

Gıybet Ateşin Odunu Yakması Gibi Sevapları Yok Eder

Sevgili Peygamberimiz (s.a.v) buyuruyor ki; Ateşin odunu yakması gibi, gıybetin insanın sevaplarını yok etmedeki suratınden hızlı değildir.

Gıybet konusunda yapılan bu açıklamalardan sonra ve bunlara inanan kimse, bunları duyduktan ve öğrendikten sonra dilini bir daha gıybet için kullanabilir mi? Kendini düşünmekte gıybetin tedavi yollarından biridir. Kendini düşünerek kusurlarını gören kimse gıybetle değil, kendi kusurlarını gidermekle meşgul olur.

Sevgili Peygamberimiz (s.a.v) buyuruyor ki; Kendi kusurlarıyla uğraşması, başkasının kusurlarını araştırmasına engel olan kimseye müjdeler olsun.

Kendi kusurlarını gören bir insana yakışan, kendi kusurlarını tedavi ile uğraşması ve başkasını yermekten utanıp bundan kaçınmasıdır. Kendi kusurlarını tam olarak gideremeyen insan, başkalarının yaptıkları hataları da hoş karşılamaya gayret etmelidir.

Mufassal: Hastalığın tedavisi, önce teşhisin yapılması ve sebebinin bulunması, bulunan sebebin de ortadan kaldırılması lazımdır. Önce gıybet eden kimsenin hangi sebebe dayanarak gıybet etmek istediği araştırılır. Eğer hiddetinden dolayı gıybet ediyorsa ‘Gazabın Afatı Kitabında izah edilecek olan çareleri ile tedaviye başvurmalıdır. Şöyle düşünmelidir: Eğer ben bu adamı devamlı gıybet eder ve ona olan kinimi devam ettirecek olursam, Allah’ın gazabına uğrarım.

Sevgili Peygamberimiz (s.a.v) buyuruyor ki; Rabbinden korkanın dili ağırlaşır (lüzumsuz konuşmaz). İntikam almaz.

Eğer gıybeti, yakınlarının ve dostlarının hatırı için yapıyorsa, kurtuluşun çaresi Allah’ın kinini, mahlukatın rızasında aramakla, Allah’ın kendine öfkeleneceğini bilmesi ile olur. Allah’ın emirlerini yerine getirmeyerek Mevlasını hor gördüğünü, buna karşılık Allah’tan başkasını büyük tanımadığını ve böylece onların istediği için Allah’ın rızasını nasıl bırakacağını düşünmesi ve öfkesinin Allah rızası için olmasını bilmesiyle olur.

Bu düşünce, her ne sebeple olursa olsun, kızdığı kimsenin kötülüğünü konuşmaktan ve anmaktan alıkoyar. Hatta arkadaşları başka bir kimsenin kötülüklerini konuşmaya başladıkları zaman onlara engel olmalıdır..Çünkü onlar Allah’a karşı isyan ediyor, gıybet etmekle kardeşlerinin etlerini yiyorlar.

Başka birinin kendi aleyhinde yaptığı dedikoduya mani olmak için kendini yüceltip onun dedikodusunu yapıyorsa bunun tedavisi, Allah’ın gazabına uğramanın, başkalarının gazabına uğramasından çok daha kötü bir şey olduğunu bilmesi ile mümkündür.

Gıybet ediyorsan bil ki, Allah’ın gazabını da peşinden kazanıyorsundur. Allah’ın gazabını kazanmaktan başka insanların düşmanlığından kurtulup kurtulmadığını bilmiyorsun.

Dünyalık konusunda da kurtulup kurtulmadığın da şüpheli, sevaplarından da zarar etmek suretiyle hüsrana uğradın. Allah’ın ayıplamasını peşinen kabul ediyor, insanların veresiye olan ayıplamasından kurtulmaya çalışıyorsun. Bu gafillik ve rezilliktir.

Kendi kusurlarını saklayıp küçük göstermek için başkasını örnek vermek gayesiyle gıybet ediyorsan – Mesela; Ben gıybet ettim, falanca da etti- gibi. Böyle bir müdafaa şeklinin cahillik ve bilgisizlikten başka bir şey olmadığını bilmen lazımdır. Zira sen doğru olmayan bir şeyi örnek aldın. Bozguncu olan, onur sahibi olamaz. Allah’a karşı gelen kim olursa olsun onu uygulamaz, kendini ateşe atan adamı örnek alarak ateşe atlayan kimse ahmağın ta kendisidir.

Kıyamette iyi amellerinin çoğunu, o hasım olduğun (gıybetini yapmış olduğun) adama vereceğin için.esasta onun dostu bile oldun. Gıybet etmen onu kara, seni de ziyana sokmuş oldu. Hasetlik hastalığına, ahmaklık ve bilgisizliği eklediğin için, çok yerde adam, senin bu hasedin sebebiyle yükselir.

Eğer gıybet etmekten gayen başkasıyla alay etmek ise, bundan kurtulmak, başkasını insanların gözünden düşürmeye çalışırken, kendini Allah, Peygamber, melekler nazarında düşürdüğünü bilmekle mümkündür.

Başkasına şaşman ve hayret etmen senin gıybet etmene sebep oluyorsa, başkasının dini ve dünyası için kendini nasıl tehlikeye attığına şaşmalı ve gıybet etmemelisin.

Dünyanın sıkıntılarını çekmemeye elinde fermanın yoksa,sen öbür adamın kusurlarını araştırır ve açıklarsan, Allah’da kıyamette bütün yaratıkların huzurunda senin gizli kusurlarını açığa çıkarır ve seni rezil eder.

Kaynak: İmam Gazali / el-İhya / C:3 / bkz: 431-436

sponsor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı