Namaz Gusül Kur'an Allah Tövbe Vesvese
DOLAR
8,6367
EURO
10,1730
ALTIN
487,27
BIST
1.419
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Bursa
Parçalı Bulutlu
29°C
Bursa
29°C
Parçalı Bulutlu
Pazartesi Parçalı Bulutlu
35°C
Salı Gök Gürültülü
28°C
Çarşamba Parçalı Bulutlu
28°C
Perşembe Sağanak Yağışlı
19°C
SON DAKİKA

Haram Mal Kazanmış Olan Kişinin Yapması Gerekenler

18.08.2020
0
A+
A-

Haram ve Helal Malın Karışması

Bil ki, tövbe ettiği halde elinde haramla karışmış mal bulunan kişinin yapması gereken iki şey vardır.

▬ Birincisi: Haram malı ayırıp çıkarmak

▬ İkincisi: Çıkarılan haram malı nereye sarf edeceğini araştırmak

Birincisine Gelince: Bil ki tövbe eden ve malı içerisinde gasp veya emanet alma (vergi kaçırmak da buna dahildir)  yoluyla alınmış zatı muayyen haram bir mal bulunan kişinin yapması gereken şey, haram malı diğerlerinden ayırmaktır. Eğer haram mal muayyen değilse ve anlaşılamayacak derecede diğerlerine karışmışsa iki şık ortaya çıkar.

1-► Ya söz konusu haram mal hububat, altın, gümüş, para ve yağlar gibi misli bulunan mallardandır veya

2-► Köleler, elbiseler ve evler vb gibi birbirinden farklı mallardır.

Eğer haram olan mal, misli bulunan malların içerisindeyse veya bütün mala yayılmışsa, mesela yağ gasp edilmiş ve onu kendi yağına karıştırmışsa veya hububat, dirhem gasp etmişse ve söz konusu haram malın miktarı bilinmiyorsa, o miktarda malı bir kenara ayırır. Eğer işin içinden çıkamazsa önünde iki yol vardır;

[ads1]

1- Galip zannına göre

2- Kesin bilgiye göre hareket etmektir ki bu takvadır

Mesela kişi malının yarısının helal ve üçte birinin haram olduğunu bilse, geriye altıda biri kalır ve bunda şüphe eder. Galip zannına göre haram olduğu kanısına varırsa o malı çıkarır, helal olduğuna kani olursa çıkarmayıp elinde tutar. Galip zanna göre bu şekilde hareket edilir. Takvaya göre ise böyle bir malı çıkarmak gerekir.

Belki de şöyle diyebilirsin: Böyle bir malın çıkarılması gerekir. Çünkü kişi malı içerisinde haramın bulunduğunu kesin olarak anlamış ve bir kısmında ise şüphe etmiştir. Bu durumda haramlık öne geçer. Eğer Haram ile Helalin karışması ve ayırt edilememesi halinde elinden çıkardığı malın helal mal olmadığı konusunda nasıl emin olacak?  diye sorulursa buna şöyle cevap veririz;

Mal değiştirilebilir. Bir şahıstan bir dirhem gasp etmiş olsa ve o dirhemin hangisi olduğunu bilmese adama herhangi bir dirhemi verir. Böylece kişi değiştirme yoluyla onu telafi etmiş olur. İçerisinde haram bulunan bir mala mirasçı olan kişi de araştırıp mal içerisindeki haram miktarını öğrenerek onu elinden çıkarır

İkinciye Gelince: Çıkarılan haram malı nereye sarf edeceğini araştırmaktır. Kişi söz konusu haram malı çıkardığında önünde üç durum vardır:

[ads2]

1-► Ya söz konusu haram malın muayyen bir sahibi vardır ki bu durumda malın ona veya varisine verilmesi gerekir. Eğer söz konusu malın bir yavrusu veya menfaati varsa, bütün bunları bir araya toplayıp sahibine verir.

2-► Eğer mal sahibinin kim olduğunu bulmaktan ümidini keser ve mal sahibinin geride bir varis bırakıp bırakmadan öldüğünü bilmezse, o zaman malı tasadduk eder.

3-► Eğer haram mal, fey mallarından veya Müslümanların yararına kullanılmak üzere devlet hazinesine aktarılmış mallardan biriyse o zaman köprü, cami, Mekke yolunda kervansaraylar  ve o yoldan geçen bütün Müslümanların faydalanacağı şeylerin yapılması için verilir (Yani bireyin değil toplumun faydalanacağı hayır işleri)

Eğer Nasıl oluyor da böyle birine sahip olmadığı malı tasadduk etmesini emredebiliyorsun? diye sorulursa şöyle cevap veririz; Çünkü söz konusu mal ya zayi olacak veya hiçbir hayır işine harcanacaktır. Zayi edilmesi caiz olmayacağına göre hayır işine harcanmasından başka bir seçenek kalmaz.

[ads3]

Eğer Nasıl olur da hıyanet yoluyla mal edinen birinin sadakası kabul edilir? diye sorulursa şöyle cevap veririz; Bu sadaka ile biz kendimiz için bir sevap talep etmiyoruz. Bizim istediğimiz şey, haram maldan kurtulmaktır.

Bir Mesele: Kişinin elinde helal ve şüpheli mallar varsa kendisine helal olanı ayırsın; yiyeceğini ve giyeceğini, hacamatçının ve tandır ateşçisinin ücretine tercih etsin (yani aşırıya gitmesin). Bunun esası Hz Peygamber (s.a.v)’in hacamatçı hakkında ki şu sözüdür: Bu parayla su taşıdığın hayvanlarına yem al.

Eğer kişinin anne babasının elinde haram mal varsa, onlarla birlikte yemek yemekten kaçmasın. Eğer şüpheli bir mal varsa anne babasına karşı siyasi davranarak onları güzel sözlerle avutsun. Eğer anne babası birlikte yemek yenmesini kabul etmezlerse, o zaman az miktarda yiyebilir.

Not : Yukarıda belli-başlı şeyler zikredilmiştir. Buna fabrika, para, dükkan,altın vb şeyler şeklinde değerlendirin

Kaynak: İbnü’l-Cevzi / Minhacü’l-Kasıdin Ve Müfidü’s-Sadıkin / C:I / bkz: 398-399

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

%d blogcu bunu beğendi: