İslam'i Bilgiler

Her Müslümana Farz Olan Şer-i İlimler

sponsor

Hz. Resûlullah (s.a.v), erkek-kadın, genç-ihtiyar, evli-bekar hiçbir ayırım yapmadan şöyle buyurmuştur:

İlim öğrenmek, kadın-erkek her Müslümana farzdır (1)

Acaba farz olan bu ilim hangisidir?

Kısaca şunu söyleyebiliriz: Akıllı olup buluğa eren her mükellefe, kendisine farz kılınan bütün amellerin ilmini öğrenmesi farzdır. Diğer bir ifadeyle, bilinmediğinde insanı azaba ve helake götürecek şeyleri bilmek farzdır. Bu işlerde cahil kalmak caiz değildir. Bu farzlar üç alanda toplanmaktadır:

► İtikadi esasları.

► Yapılması emredilen fiiller.

► Terkedilmesi istenilen işler.

Emredilen fiiller, yapılmasında sevap, terk edilmesinde azap olan amellerdir.

Yasaklanan şeyler ise, yapılmasında azap, terk edilmesinde sevap bulunan amellerdir.

Emir ve nehiyler, İslam’ın hükmüne göre, kulun devamlı dikkat etmesi ve yerine getirmesi gereken hususlardır.

Emirlerden bazıları iman, namaz, doğru sözlü olmak, helal yemek gibi, devamlılık arz eder. Bazıları ise arada bir gerekir; oruç, zekat ve kurban gibi.

Devamlı yürürlükte olan emir ve nehiyler, yapılması dinen zaruri hükümler olduğu için, onların herkes tarafından bilinmesi gerekmektedir. Yeni karşılaşılan veya bir Müslümanın arada bir yapacağı amellerin ise, o ameller yapılacağı zaman öğrenilmesi gerekir. Bir Müslümanın bu durumda, yapacağı işte cahil kalması caiz değildir (2).

diğer bir ifade ile; Şer-i İlimler

Şer-i ilimler dörde ayrılır.

► Usul

► Füru

► Mukaddimat

► Mütemmimat

Usul, Yani Asıl Olan ilimler:  Kitap, sünnet, icma ve sahabenin yoludur. Kitap ve sünnet esas olmakla beraber, sünneti göstermesi bakımından icma (ümmetin görüş birliği) de üçüncü derecede bir esastır. Sahabeler vahyi gördükleri gibi sonradan gelenlerin görmediği birçok şeylere de şahit olmuşlardır. Bazen görüşün anlattığı şeyleri, yazılarla ifade etmek mümkün olmaz. Onun için alimler, sahabelere uymayı ve onların gittiği yoldan gitmeyi uygun bulmuşlardır

Fürü: Asıllardan çıkarılan ilimlerdir. Fakat bunlar, sözün gelişigüzel anlaşılmasından değil, keskin bir zeka ve engin bir görüşle o sözden başka anlamlar çıkarmaktır.

Füru İlmi İkiye Ayrılır

Dünya İşlerinin Düzenlenmesiyle İlgili İlimler: Fıkıh ilmi bu gruba girer. Fıkıh ile meşgul olanlara fakih denir. Bunlar dünya alimleridir.

Ahiret İşlerinin Düzeltilmesiyle İlgili İlimler: Bunlardan kalbin iyi veya kötü huylarını ve Allah yanında sevilip sevilmeyen durumlarını bildiren ilimlerdir.

Mukaddimat: İlimlerden önce elde edilmesi gereken ve adeta ilimleri elde etmek için birer alet durumunda olan ilimlerdir. Lügat ve cümle bilgisi gibi. Bunlar aslında dini ilimler değildir. Fakat Kur’an ve hadis gibi dini ilimlerin anlaşılması için gereklidir

Mütemmimat: Bu saydığımız üç kısmı tamamlayan ilimlerdir. Biri Kur’an, diğeri de hadisle ilgili olmak üzere ikiye ayrılır.

Kur’an’la İlgili Olan Tamamlayıcı İlimler Üçe Ayrılır

a-► Kur’an-ı Kerimi okuma şeklini, harflerin okunuş ve çıkış yerlerini bildiren ilim. Kıraat, Tecvid vs gibi

b-► Kur’an-ı Kerim’in manasını anlamak ile ilgilidir. Tefsir gibi yalnız Arap dilini bilmek yeterli değildir. Nakilleri de bilmek gerekir.

c-► Kur’an-ı Kerim’in hükümleriyle ilgili ilimdir

a-) Turan Yazılım – Mürşit 5 – İlmihal – Kadın Ve Aile İlmihali
b-) İmam Gazali / el-İhya / C:1 / bkz:67-68

1-Beyhakî, Şuabü’l-İmân, nr. 1663; İbn Mâce, Mukaddime, 17 (Hadisin son kısmı). Ayrıca bk. Taberânî, el-Mu’cemu’s-Sagîr, nr. 22; Heysemî, Mecmaü’z-Zevâid, 1/120. 2-bk. Sühreverdî, Gerçek Tasavvuf, s. 33.

sponsor
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı