Namaz Gusül Kur'an Allah Tövbe Vesvese
DOLAR
7,3193
EURO
8,8937
ALTIN
416,19
BIST
1.475
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Bursa
Parçalı Bulutlu
16°C
Bursa
16°C
Parçalı Bulutlu
Cumartesi Parçalı Bulutlu
18°C
Pazar Yağışlı
11°C
Pazartesi Yağışlı
10°C
Salı Çok Bulutlu
8°C
SON DAKİKA
Farz ve Nafile İbadetlerin Önemi
Ben Sana Emretmişken Seni Secde Etmekten Alıkoyan Nedir?
Ezan-ı Muhammediye
Allah Var Diyorsun Ondan Sonra Yok Gibi Davranıyorsun
Hiç Ölmeyecekmiş Gibi Yaşıyorsunuz
Oğlum! Nasihat İstiyordun Al Sana Nasihat
Yetiş Ey Allah’ın Resulü Yıkılıyoruz
Allah Var Diyorsun Ama Yok Gibi Davranıyorsun
Ey İnsanlar…!
Verilen Sözü Yerine Getirmek
Kanaatkar Olmak yada İyilik Yaparım adına Dünya malı Toplamak. Sonuç mu?
Hz Ali’nin oğlu Hz Hasan’a Nasihatleri
Hz Ali’nin Güzel Bir Vaazı
Taharetsiz Namaz Kabul Olur mu?
Secdede Ayakların Yerden Kesilmesi Namaza Zarar Verir mi?
Vakti İyi Değerlendirmek
Çocuğun Anne Baba Üzerindeki Hakkı – Diyanet
Her Nefesin Kıymetini Bilmek
Sahi Ya Ne Oldu Bize?
Namaz Belirli Vakitlerde Müminlere Farz Kılınmıştır
Namaz Dinin Direğidir
Cinsel İlişki Hakkında Bilmeniz Gereken Hususlar
Cinsel İlişkiye Girmenin Amacı ve Gayesi
Namazda Allah’tan Habersiz Olmak
Kerahat Vaktinde Neden Namaz Kılınmaz?
Vakit Namazlarının Geciktirilmesi
Namazın Vacipleri Nelerdir?
Namazlardaki Rekat Sayıları Neden Farklı?
İşçi ve İşveren için Namaz Meselesi
Sahibini Kötülükten Alıkoymayan Namaz Hakkında; Bir Ayet Bir hadis İnceleme
Sorumluluk İsteyen Bir İbadet: Namaz
Kıldığın Namaz Sende Değişikliğe Sebep Olmuyorsa O Namaza Yeniden Başla
Seferi iken Kılınamayan Namazın Kazası Nasıl Yapılır?
Kaç Yaşına Kadar ve Namaz Kılmayan Çocuğun Günahı Kimedir?
Cemaatle Namaz Kılmak
Helal Haram Duyarlılığı Hakkında Vaaz & Diyanet
Kısaca Namazı Bozan Davranışlar & Diyanet
Hangi Vakitlerde Namaz Kılınmaz ve Sebepleri
Namaz Kılarken Her Rekatta Aynı Süreyi Okumak Caiz midir?
Namaz Kılarken Aklımıza Başka Şeyler Geliyorsa
Namaz Neye Benzer?
Namazı Vaktinde Kılmanın Önemi ve Gerekliliği
Uyuma ve Unutma Sebebiyle Kaçırılan Namazın Hükmü Nedir?
Namazı Dosdoğru Kılın Ayeti ve Tefsiri
Namazı Bozan Şeyler Nelerdir?
Namaz Kılan Birisini Güldürmek Günah Mıdır?
Namazın Sünnetleri Nelerdir?
İş Yerinde Namaz Kılamıyorum. Ne Yapmalıyım?
Namazda Tadil-i Erkanın Hükmü Nedir?
Namazı Huşu İçinde Kılmak
Fe Eyne Tezhebun (Bu Gidiş Nereye?)
Namaza Hazırlık Yapmak ve Şartları
Covid-19 Sayesinde İnsanın Kendisi ile Yüzleşmesi
Namaz Kılarken Nelere Dikkat Etmeliyiz?
Namazda Şeytandan Gelen Vesvese
Namaz Kılmanın ve Cemaatin Fazileti
Gözümün Nuru, Dinin Direği Namaz
Namaz Konusunda Gevşeklik ve Tembellik Göstermenin Bazı Sonuçları
Salih Bir Amel: Namaz
Hasta Olanlar Nasıl Namaz Kılınır?

Kalbin (Nefsin) Sıfatları ve Terbiyesi

09.01.2021
0
A+
A-

Nefsin terbiyesi: İnsan, dört temel unsurun bir arada toplanmasından yaratılmış bir varlıktır. Bundan ötürü ayrı ayrı sıfatların dört türlüsü insanda birleşmiştir.

 Bu dört sıfat şunlardır;

► Rabbaniyet,

► Şeytaniyet,

► Hayvaniyet ve

► Yırtıcılık.

İnsanda kızgınlık ve öfke ağır bastığı zaman yırtıcı bir hayvan gibi sağa sola saldırır, önüne geleni yakıp yıkar ve sayıp sövmeye başlar.

Şehvet arzusu ağır bastığı zaman, hayvanlar gibi boğazına ve beline düşkünlük gösterir.

Öfke ve şehvet bakımından ortak olduğu hayvandan, düşünce ve anlayış bakımından ayrılan insan da bir de şeytaniyet sıfatı bulunur. Bu sıfat vasıtasıyla insan, kötülük yapmak gücüne sahip olmuştur. Bunun için aklını ve düşüncelerini kötü işlerde kullanır, başkalarını aldatma ve kandırma yollarını araştırır. Böylelikle işlediği kötülükleri, iyiliklermiş gibi etrafa yaymaya çalışır. Bu şeytanlık ahlakından başka bir şey değildir.

Her insanda rabbaniyet, şeytaniyet, hayvaniyet ve yırtıcılık sıfatlarının karışımından bir miktar vardır. Bütün bunlar insanın kalbinde toplanırlar ve herkesin kişiliğine göre yerleşirler. Kimi insanda bunların dördü de bulunur, kimisinde biri daha az, diğerleri daha çok olur. Görülüyor ki, insan vücudu içinde hükümdar, şeytan, köpek ve hınzır bir arada toplanmış gibidir.

Hınzır Ne Demek?

Hınzır: Bedendeki şehveti canlandırır. Aslında o rengi, şekli ve görünüşü bakımından kötülenmiş değildir. Hırslı oluşu ve düşmanlığı yönünden kötülenmiştir. Köpek de öfkeyi canlandırır. Isıran köpekler, bu arada bütün yırtıcı hayvanlar, şekil ve renk bakımından ısırıcı ve yırtıcı değillerdir, onların içlerinde,yaratılışlarında ısırıcıık ve yırtıcılık vardır. İnsanın da iç duygularında bu hayvanların saldırganlığı ve yırtıcılığı vardır. Bunun yanında hınzırın da şehveti de eklenmiştir.

Hınzır, şehvet duygusuyla kişiyi kötülüklere ve çirkin işlere yöneltir. İnsandaki şeytaniyet ise hınzırın şehvetini, saldırıcı hayvanın öfkesini kamçılayarak onları harekete geçirmeye çalışır. Bunlar neyi arzu ediyorlarsa o yolda kendilerine ikramda bulunup kızıştırmaya gayret eder.

Eğer akıl, şehvet ve öfkeyi yenemezse o zaman bu ikisi aklı mağlup ederler ve beden ülkesinin idaresini ellerine alırlar. O takdirde şehveti doyurmak ve öfkeyi sevindirmek için her türlü çirkin yola baş vurur ve artık aklın bütün işi şehvet ile öfkeye hizmetçilik etmek olur. Çoğu insanların durumu böyledir. Bütün işleri güçleri, iki yolları olan ağız ve edeb yerleri ile başkalarını çekiştirip birbirine düşürmektir. Anlaşılıyor ki, şehvetine ve öfkesine hizmet eden bir insan aslında şeytana kulluk etmiş demektir.

İnsan şu üç şeye boğun eğmekle kalbinde bazı kötü sıfatların toplanmasına sebep olacaktır. Zamanla bu çirkin sıfatlar onun kalbinden silinmeyecek huylar haline gelecek ve o kimsenin kalbi gittikçe kararacaktır. Bu üç şeyden ;

Birincisi: Şehvettir. Şehvetin meşru olmayan isteklerine uymakla hayasızlık meydana gelir. Alçaklık, açıklık, maskaralık, hırs ve açgözlülük gibi çirkin sıfatlar da hep şehvete boğun eğmenin sonuçlarıdır.

İkincisi: Köpek yerinde olan öfkedir. Öfkeye uymakla insan da saldırganlık meydana gelir. Tehlike, gurur, kızgınlık, küçüklük, zulüm ve bunlara benzer her türlü kötülükler de öfkeye uymanın getirdiği fenalıklardır.

Üçüncüsü: Şeytandır. Şeytana uymakla da insanda hile, aldatma, cür’et ve her şeyi karıştırmak gibi beğenilmeyen huylar meydana gelir.

Eğer insan, bunun tersine davranıp şehvet, öfke ve şeytani, ilahi sıfatı olan aklının idaresi altına alırsa, ilahi sıfatlardan olan ilim, hikmeti yakin ve eşyanın özünü kavramak gibi güzel sıfatlar kalbinde yerleşir. Bunun sonucu olarak ilim ve kalp gözü vasıtasıyla hepsini idare altına alır.

Yüce Allah buyuruyor ki;

“İyi bilin ki, kalbler ancak Allah’ı anmakla huzura kavuşurlar.(Rad Süresi 28)”.

İnsandaki kötü alışkanlıklara gelince, onlar da kara dumana benzerler. Kalp aynası önünde yükselen bu kara dumanlar, aynaya yaklaşa yaklaşa onu karartır, köreltir ve ilahi nurları alamaz hale getirir. İşte bu durum kalbin kararması ve mühürlenmesi demektir.

Yüce Allah buyuruyor ki;

“Hayır, (zannettikleri gibi değildir) onların kazandıkları günahlar, kalblerini paslandırıp körletmiştir (Mutaffifin Süresi 14)”

Kişinin günahları fazlalaştıkça, kalbi körlenir, körlenen kalp de Hakkı görmekten ve dinini iyiliklerini anlamaktan mahrum olur.

Böyle bir kalb, artık ahirete kıymet vermeyip dünyaya iyice bağlanır. Ahiretle ilgili sözler bu bu kimsenin bir kulağından girip, öbüründen çıkar. Öte dünyayı ilgilendiren bu sözler, o insanın kalbinde hiç bir tesir uyandırmaz ve kendisini günahlarının bağışlanması için tevbe etmeye bile zorlamazlar. İşte böyle kimseler, ahiret hayatından tamamen ümitsiz insanlardır. Kur’an-ı Kerim ile hadis-i şeriflerin söyledikleri ‘günahlar kalbi karartır‘ cümlesinin manası budur.

İslam büyüklerinden Meymun b. Mihran diyor ki;

İnsan bir günah işlediği zaman kalbine siyah bir leke konar. Tevbe ettiği zaman bu siyah leke kaldırılır ve yeniden parlak hale getirilir. Eğer tevbe etmez ve günah işlemeye devam ederse, bu siyah kalır, gittikçe çoğalır ve öyle bir an gelir ki,kalbi tamamen kaplar.

Peygamberimiz Hz Muhammed (s.a.v) buyuruyor ki;

Mü’minin kalbi tertemizdir, orada parlayan iman ışığı bulunur. Kafirin kalbi ise simsiyahtır ve tersine dönmüştür.

Kişinin şehevi arzularına karşı çıkıp Yüce Allah’a yaptığı ibadeti insanın kalbini nurlandırır ve aydınlatır; işlediği kötülükler de kalbini lekeler ve köreltir. Kim isyan çukuruna dalarsa kalbini karartmış olur. Kişinin işlediği bir günahın hemen arkasından pişmanlık duyarak yapacağı bir tevbe kalbindeki pası siler, iyilikler de onun kararmasının önüne geçer.

Kaynak: İmam-ı Gazali / el-İhya / C:3 / bkz: 33-37

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.