Namaz Gusül Kur'an Allah Tövbe Vesvese
DOLAR
8,8817
EURO
10,3822
ALTIN
495,51
BIST
1.382
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Bursa
Parçalı Bulutlu
26°C
Bursa
26°C
Parçalı Bulutlu
Çarşamba Sağanak Yağışlı
23°C
Perşembe Çok Bulutlu
23°C
Cuma Parçalı Bulutlu
23°C
Cumartesi Hafif Sağanak
22°C
SON DAKİKA

Mevki Sahibi Olmak

08.07.2020
0
A+
A-

Dünyanın iki direği; mal ve mevkidir. Malın anlamı kendilerinden faydalanılabilen şeylere malik olmak iken, Mevkinin anlamı; Gönülleri kendine bağlayıp hürmetle kendine itaat ettirmektir.

Zengin bütün arzularına ve gayelerine ulaşabilmek için altın ve gümüşe sahip olan kimse manasına geldiği gibi,

Mevki de: Gaye ve arzularına ulaşmak için insanların kalplerine taht kurmak anlamına gelir. Mal kazanmak için ziraat ve sanat gibi çeşitli yollar olduğu gibi, mevki kazanmak içinde gönüller, çeşitli muamele ve davranışlarla büyülenebilir.

Gönüller, insanlara çeşitli ilim ve inançlarla bağlanır. Bir gönül başka bir adamda bir olgunluk vasfının bulunduğuna inandığı zaman, ister istemez ona bağlanır. Bu inanç ve bağlanma o kişide bulunan olgunluğun derecesine göre kuvvet kazanır. Bu olgunluğun gerçekten bir olgunluk olma mecburiyeti yoktur. O adama göre olgun olarak telakki edilmesi yeterlidir. Hatta öyle zaman olur ki, gerçekten olgunluk olmayan şey, adamın nazarında olgunluk olarak kabul edilir.

[ads1]

Böylece gönlü, o özelliği taşıyan adama bağlanır. Bu bağlanış, kalbin durumuyla ilgili olduğu için, iradenin dışında ve mecburi bir bağlanıştır. Kalbin durumları ise, kalbin bilgi, inanç ve hayallerine bağlıdır. Mal sevdalıları, insanları köle etmek sevdasında oldukları gibi, mevki sevdalıları da hür insanları emri altına almak, onları kendi iradesi altında tutup kendisine bağlamak ister.

Onların gönüllerini kendine bağlamakla, onları iradeleri ve emirleri altına almak isterler. Bu yönden mevki sahiplerinin istedikleri, mal sahiplerinin istediklerinden daha önemlidir.

Çünkü servet sahipleri köle olarak kabul edilen insanları zor kullanarak emirleri altına alırken mevki sahipleri öyle değildir. O hür olan insanları kendi istekleri ile şahsına itaat ettirmek ve bundan zevk almak ister. Bunun için mevki sahibinin istedikleri, mal sahibinin istediklerinden daha önemlidir.

Cah demek, insanların gönlüne hükmetmek ve onların gönlüne taht kurmak demektir. Mevki sahibi, insanların kendinde bir olgunluğun bulunduğuna inanmalarını sağlamak ister. İşte Cah’ın gerçek manası budur.

[ads2]

Bunun ayrıca meyveleri vardır. Övgü ve övgüde aşırı gitme bunlardandır. Çünkü bir kimsede olgunluğun bulunduğuna inanan, durmadan devamlı olarak onu konuşur, över. İnancı nispetinde de bağlandığı adamın hizmetinde bulunmak ister. Kendi ihtiyaçlarında nasıl dikkatli ise, bağlandığı kimsenin ihtiyaçlarında da öylece dikkatlidir.

Ona karşı söz söylememek, onu kendi üzerine tercih etmek, hürmet ve saygıda kusur etmemek, önce selam vermek, onu öne geçirmek gibi bütün gayelerin de onu kendine tercih eder. Bunların hepsi mevkinin kalp üzerindeki etkinliğidir.

Kaynak: İmam Gazali / el-İhya / C:3 / bkz: 787-788

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.