İmam Gazali Sözleri
Trend

Öfkeyi Kontrol Etmek

sponsor

İnsan herhangi bir nedenle kızarsa, o kızgınlığın gereğine kapılıp da yanlış bir iş yapmamalıdır. Gadab, bir insanda meydana çıkınca, tedavisi ilim ve iyi amel ile olur. İlimle altı tedavi şekli vardır. Bunlar;

1-► Hiddeti yenmek için, affın,yumuşak huyun, dayanıklılığın üstünlükleri ile ilgili olarak vereceğimiz haberleri göz önüne alarak sevap kazanmak gayesiyle öç alma hırsından vazgeçilmesi ve öfkenin yenilmesi gerekir.

Ömer b. Abdülaziz bir adamın kamçılanması için emir verdiği zaman; “Öfkelerini yenerler, insanların kendilerine karşı işledikleri suçları da affederler (Al’i İmran’134)” ayetini hatırladı. Sonrada hizmetçiye adamı salın dedi.

2-► Allah’ın cezasıyla kendisini daima korkutmasıdır. İnsan düşünmeli ve şöyle demelidir: Allah’ın benim üzerimde olan kuvveti, benim o adam üzerindeki kudretimden ve kuvvetimden çok daha fazladır. Bugün ben bu adam gücüm yetiyor diye kötülük edersem, yarın affedilmeye en çok muhtaç olduğum bir zamanda nasıl kendimden emin olabilirim? Hiddet ve öfkesini böyle yenmeye çalışmalıdır.

Eski kitaplar da şöyle yazılıdır: Allah: 

Ey insanoğlu, kızdığın zaman beni aklına getir, hemen kızgınlığından vazgeç ki, bende öfkelendiğim zaman seni hatırlayıp cezalandırmaktan vazgeçeyim buyurdu

3-► Kendisini; intikamın, düşmanlığın kötü sonuçlarından ve intikam almak istediği düşmanında kendisine aynı şekilde karşılık vereceğine ihtimal vererek korkutmasıdır. Ahirette uğrayacağı zarardan korkmasa bile, hiç olmazsa dünyada uğrayacağı zararı göz önüne alarak kendi kendini ihtar etmelidir. Bu şekilde bir korunmada herhangi bir mükafat söz konusu değildir.

Çünkü burada, şehvetini, dünyalık sevgisini gadabına saldırtarak onu bastırmıştır. Ancak ilim ve ameline engel olacak şeylerden sakınacak olursa ve aradığı konularda ameline yardım edecek cinsten ise işte o zaman mükafatını görür.

4-► Kızdığı zaman yüz hatlarında meydana gelen çirkinliği göz önüne getirmesidir. Kızgın bir yüzü göz önüne getirip kendi kendine düşündüğünde, öfkelendiği zaman yırtıcı bir hayvana ve kızgın bir köpeğe benzediğini aklından çıkarmamalıdır.

5-► Hangi sebepten intikam peşinde koşup hiddetini yenmeye neden gayret etmediğini düşünmesidir. Bunun sebebi nedir? Bunların mutlaka bir sebebi vardır.

Mesela; şeytan kendisine şöyle bir vesvese verebilir: Falanca seni beğenmiyor, küçük görüyor, korkak sanıyor ve herkese senin korkak olduğundan söz ediyor, seni bayağı bir adam olArak gösteriyor gibi.

Böyle durumda olan bir kimse iyice düşünmeli ve kendine şöyle demelidir: Bugün dünyada o adamın seni, halka karşı konuşması bu kadar zoruna gidiyor ve bunu düşünmüyorsun da yarın Allah huzurunda mahşerde uğrayacağın rezaleti neden aklına getirmiyorsun?.

6-► Unutulmamalı ki, onun hiddeti Allah’ın iradesi, üzerine gelen bir işe şaşmasından başka bir şey değildir. Bu adam, dünyada kendi iradesini Allah’ın iradesine nasıl tercih eder? Ne biliyor? Belki Allah’ın kendisine olan öfkesi onun başkasına olan öfkesinden daha şiddetli olacaktır. Bunu da düşünmesi ve ilim yardımıyla öfke ve hiddetini terk etmelidir. Bunlar tedavinin ilim yönünden olanlarıdır.

Amel yolu ile gadabını bastırmaya gelince, ilk önce Euzu Besmele okuyarak Allah’a sığınmaktır

Sevgili Peygamberimiz buyuruyor ki; “Öfke kalpde yanan bir ateştir. Şah damarının şişmesi ve gözlerinin kızarmasına bakmıyor musunuz? Sizden biriniz kızdığı zaman, ayakta duruyorsa otursun, oturuyorsa yatsın”

Eğer böyle yaptığı zamanda öfkesi geçmiyorsa o zaman soğuk suyla abdest alsın, onunla da geçmezse soğuk su ile yıkansın. Çünkü öfke ateştir, ateşte ancak su ile söner.

Yine Sevgili Peygamberimiz buyuruyor ki; “Hiddet şeytandandır. Şeytan ise ateşten yaratılmıştır. Şüphesiz ateşi su söndürür, sizden biriniz kızdığı zaman (hemen) abdest alsın”

İslam büyüklerinden Urve b. Muhammed diyor ki: Babam bana; kızdığın zaman önce göklere, sonra yerlere bak ve bunları yaratan Allah’ın yüceliğini düşünerek hırsını yenmeye çalış.

Kaderle İlgili Meseleler 2. Rükun 1. Mesele

 

Nefisle Mücadele Etmek

Kaynak: İmam Gazali / el-İhya / C:3 / bkz: 505-509

sponsor
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı