Namaz Gusül Kur'an Allah Tövbe Vesvese
DOLAR
8,2963
EURO
10,0198
ALTIN
484,11
BIST
1.428
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Bursa
Mevzi Sağanak
24°C
Bursa
24°C
Mevzi Sağanak
Cuma Az Bulutlu
27°C
Cumartesi Gök Gürültülü
29°C
Pazar Gök Gürültülü
22°C
Pazartesi Açık
23°C
SON DAKİKA
Farz ve Nafile İbadetlerin Önemi
Ben Sana Emretmişken Seni Secde Etmekten Alıkoyan Nedir?
Ezan-ı Muhammediye
Allah Var Diyorsun Ondan Sonra Yok Gibi Davranıyorsun
Hiç Ölmeyecekmiş Gibi Yaşıyorsunuz
Oğlum! Nasihat İstiyordun Al Sana Nasihat
Yetiş Ey Allah’ın Resulü Yıkılıyoruz
Allah Var Diyorsun Ama Yok Gibi Davranıyorsun
Ey İnsanlar…!
Verilen Sözü Yerine Getirmek
Kanaatkar Olmak yada İyilik Yaparım adına Dünya malı Toplamak. Sonuç mu?
Hz Ali’nin oğlu Hz Hasan’a Nasihatleri
Hz Ali’nin Güzel Bir Vaazı
Taharetsiz Namaz Kabul Olur mu?
Secdede Ayakların Yerden Kesilmesi Namaza Zarar Verir mi?
Vakti İyi Değerlendirmek
Çocuğun Anne Baba Üzerindeki Hakkı – Diyanet
Her Nefesin Kıymetini Bilmek
Sahi Ya Ne Oldu Bize?
Namaz Belirli Vakitlerde Müminlere Farz Kılınmıştır
Namaz Dinin Direğidir
Cinsel İlişki Hakkında Bilmeniz Gereken Hususlar
Cinsel İlişkiye Girmenin Amacı ve Gayesi
Namazda Allah’tan Habersiz Olmak
Kerahat Vaktinde Neden Namaz Kılınmaz?
Vakit Namazlarının Geciktirilmesi
Namazın Vacipleri Nelerdir?
Namazlardaki Rekat Sayıları Neden Farklı?
İşçi ve İşveren için Namaz Meselesi
Sahibini Kötülükten Alıkoymayan Namaz Hakkında; Bir Ayet Bir hadis İnceleme
Sorumluluk İsteyen Bir İbadet: Namaz
Kıldığın Namaz Sende Değişikliğe Sebep Olmuyorsa O Namaza Yeniden Başla
Seferi iken Kılınamayan Namazın Kazası Nasıl Yapılır?
Kaç Yaşına Kadar ve Namaz Kılmayan Çocuğun Günahı Kimedir?
Cemaatle Namaz Kılmak
Helal Haram Duyarlılığı Hakkında Vaaz & Diyanet
Kısaca Namazı Bozan Davranışlar & Diyanet
Hangi Vakitlerde Namaz Kılınmaz ve Sebepleri
Namaz Kılarken Her Rekatta Aynı Süreyi Okumak Caiz midir?
Namaz Kılarken Aklımıza Başka Şeyler Geliyorsa
Namaz Neye Benzer?
Namazı Vaktinde Kılmanın Önemi ve Gerekliliği
Uyuma ve Unutma Sebebiyle Kaçırılan Namazın Hükmü Nedir?
Namazı Dosdoğru Kılın Ayeti ve Tefsiri
Namazı Bozan Şeyler Nelerdir?
Namaz Kılan Birisini Güldürmek Günah Mıdır?
Namazın Sünnetleri Nelerdir?
İş Yerinde Namaz Kılamıyorum. Ne Yapmalıyım?
Namazda Tadil-i Erkanın Hükmü Nedir?
Namazı Huşu İçinde Kılmak
Fe Eyne Tezhebun (Bu Gidiş Nereye?)
Namaza Hazırlık Yapmak ve Şartları
Covid-19 Sayesinde İnsanın Kendisi ile Yüzleşmesi
Namaz Kılarken Nelere Dikkat Etmeliyiz?
Namazda Şeytandan Gelen Vesvese
Namaz Kılmanın ve Cemaatin Fazileti
Gözümün Nuru, Dinin Direği Namaz
Namaz Konusunda Gevşeklik ve Tembellik Göstermenin Bazı Sonuçları
Salih Bir Amel: Namaz
Hasta Olanlar Nasıl Namaz Kılınır?

Rahman Süresi Abdülkadir Geylani Tefsiri

09.01.2021
0
A+
A-

O halde Rabbinizin Hangi Nimetlerini Yalanlıyorsunuz?

Rahman’ın arşının genişliği üzerine tasavvur edilmiş olan insan kalbinin genişliğinin hakikatini anlayan kimseye şu husus gizli kalmaz: İnsanın, marifet ve iman fitratı üzerine yaratılması ve ona Kur’an’ın öğretilmesi; onun Hakk’ın halifesi ve naibi bulunduğu, Hak katında ki derecesinin ve bütün mevcudat içerisindeki yerinin ne kadar yüce ve önemli olduğu gerçeğini beyan etmek ve delillendirmek içindir.

Ey dirayet ve şuur fıtratı üzerine yaratılmış olan insanlar ve cinler! “O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman Süresi 30)”. Cenab-ı Hak bütün mükelleflere bahşetmiş olduğu bazı büyük nimetlerini kısaca saydıktan sonra, insanların ve cinlerin kendisinden gafil kalmamaları ve haşr ve neşr günü mahcup olmamaları maksadıyla o nimetlerin hakkının ödenmesini, onlara karşı şükredilmesini murat ederek şöyle buyurmaktadır:

Sizinle de baş başa kalacağız, ey iki taife! (Rahman Süresi 31)”.Ey nimetlerimizin şükrünü,lütuf ve keremimizin gereğini yerine getirmeyi üzerine yüklenmiş olan insanlar ve cinler ! Amellerinizin karşılığını vermek ve hesabınızı görmek için sizlerle de bir araya geleceğiz.

Sizi amellerinizden sorguladığimizda:”Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman Süresi 32)”. İnkar edebilirsiniz? Kaldı ki, sizin amellerinizden hiçbiri bize gizli değildir. Yaptığınız nankörlükleri de, isyankarlıkları da, şükrünüzü de, imanınızı da biz biliyoruz. Sonra Cenab-ı Hak insanlara ve cinlere şiddetli ve tehdit vari bir ses tonuyla şu şekilde seslenmektedir:

Ey insan ve cin toplumları! Cenab- Hakk’ın eşsiz hikmeti gereğince emr-i ilahi teklifi üzere yaratılmiş olanlar! Marifet ve yakin hikmeti meyvelerini veren bütün ilahi hükümlere bağlı kalmakla sorumlu tutulan insan ve cin toplumu!

“Göklerin ve yeryüzünün sınırlarını aşıp geçmeye gücünüz yeterse,” ulvi ve süfli alemleri hudutlarını aşarak, onların dışına çıkarak bizim kahir ve gazabımızdan kurtulmaya gücünüz yetiyorsa buyurun Uygulayın! O alemlerin dışına çıkın. Fakat “Baskın bir güç olmadıkça bunu yapamazsınız (Rahman Süresi 33)”

Rabbinizden size bağışlanmış bir güç ve kudret olmadıkça, o alemlerin sınırlarını aşamazsınız. Çünkü aslında Cenab-ı Hakk’ın kudret ve gücü olmadıkça sizden hiçbir fiil ve hareket sadır olmamaktadır:

O halde Rabbinizin nimetlerinden han gisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman Süresi 34)”. Bizim kudret ve celal sınırlarımızın dışına nasıl çıkabilirsiniz?

Çünkü, amellerinizin cezası olarak ahirette: “Üzerinize alevli bir ateş ve duman gönderilir, yalın alevli bir ateş ve ondan çıkan kara bir duman püskürtülür de, Yardımlaşamazsınız (Rahman Süresi 35)”

Allah katindan size erişecek bir lütuf ve inayet olmadıkça, ondan kurtulamazsınız, onu etrafınızdan uzaklaştıramazsınız

O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman Süresi 36)” O halde size düşen, haşr gününden sonra gerçekleşecek olan ceza ve muhasebe günü gelmeden önce Allahü Tealanın nimetlerine şükretmeniz ve o nimetlerin hakkını eda etmenizdir

Gök yarıldığı zaman ve yeryüzü de Allah’in haşyet ve korkusundan dolayı sarsıldığı zaman, işte o zaman sema “Kızgın yağ gibi bir gül oluverir (Rahman 37)”. İlahi haşyet sebebiyle erimiş kızgın bir yağ gibi kıpkızıl bir gül olur. O zaman tedarik ve telafi imkanınız olmaz “O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman 38)”

Halbuki o vakit gelmeden önce hazırlanmanız hususunda uyarılmaktasınız “İşte o gün,yani gökyüzünün yarılması esnasında,Hiçbir insan ve cine günahından sorulmaz (Rahman 39). O zaman ne bir insana ne de bir cine günahı sorulmayacak. Onların amellerine ve fiillerine hiç iltifat edilmeyecek; bilakis, hepsi de kabirlerinden kaldırılarak, şaşkın bir şekilde oldukları halde mahşer yerine sevk edilecekler, perişan bir şekilde hesaba gönderilecekler. işte bu dönüş gününden önce Cenab-ı Hak sizin o gün için azık hazırlamanızı size önemle bildirmektedir.

O halde Rabbinizin nimetlerinden han gisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman 40)”.ve nasıl olur da böyle bir gün için hazırlık yapmazsınız? O gün:”Suçlular simalarindan tanınırlar

Azık hazırlama işini ihmal edenler, ceza görmeyi hak edecek cürümleri işleyenler yüzlerinden bilinirler. Çünkü, onların yüzlerine hüzün ve üzüntü vurur. Hitap ve hesaptan sonra “Perçemlerinden ve alınlarından tutulurlar (Rahman 41)”.

Yani, boyunlarına ve ayaklarina zincirler vurulur, sonra da türlü türlü hakirlik ve aşağılanmalarla ateşe atılırlar. İşte Rabbiniz bu olayın zaman gelmeden önce size bu durumdan kurtulmayı haber vermektedir.”O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman Süresi 42)”

Sonra Cenab-ı Hak, kitabında sünneti olarak takip ettiği metodu üzere, cehennemden cennete geçmektedir. Her iki gruptan da mükellef olup da, dünyada iken Rabbinin makamından korkan kimse için, yani hesap vermek için ahirette onun huzuruna çıkacağından korkan ve bu sebeple bu dün yada iken güzel kazançlarla, kötü huy ve inançları terk ederek, salih ibadetlerle, makbul davranışlarla, peygamberleri ve kitapları vasıtasıyla emrettiği hükümlere sarılıp, yasakladığı şeylerden kaçınmak suretiyle o gün için hazırlanmış olan kimseler için, iki cennet vardır (Rahman 46)”

Rabbinden korkan herkes için, birisi cismani ve diğeri de ruhani olmak üzere iki cennet vardır. Cennetlik olan kimse, cismani cennette Allah’tan sakınarak terk etmiş olduğu dünyevi ve fani lezzetlerin ve bedeni isteklerinin karşılığını görecektir. Ruhani cennette ise, Cenab-ı Hakk’tan lütuf ve ihsan olarak öyle bir nimetle karşılaşacaktır ki: “Ne bir göz görmüştür, ne de bir kulak işitmiştir

Ey Hakk’ın koyduğu hükümlerden sorumlu olan insanlar ve cinler!: “O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman 47)

Bahsedilen iki cennet,: Türlü türlü güzelliklere sahiptir (Rahman 48).

Onlarda çeşit çeşit güzellikte ve her türlü hoş meyve veren ağaçlar vardır. O iki cennet, yüce haller ve yüksek makamlarla sonuçlanan her türlü marifet ve hakikat ağaçları ile bezenmiştir.”O halde Rabbinizin nimetlerinden hagisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman 49)

O ikisinde, yani o iki cennette, ilahi hayat denizinden gelen, celali ve cemali isim ve sıfatlar katrelerinden oluşan ve muhabbet tecellileri gereğince Allah Tealaya iltica etmiş ve ondan korkan kimsenin önünde: Akan iki pınar vardır (Rahman 50). “O halde Rabbinizin nimetlerinden han gisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman 51). O ikisinde, yani o iki cennette Her çift çift vardır (Rahman 52).

Bahsedilen iki pinardan beslenmenin bir sonucu olarak marifet ve hakikatlerden oluşan iki türlü meyve vardır.

Ey Cenab-ı Hakk’ın lütfu, kahrı, celali ve cemali altında olan insan ve cin grupları!: “O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman 53)”

Onlar

Astarları kalın atlas olan döşeklere yaslanmış; yani kalplerinin ve ruhlarının hoşuna giden, rahat mı rahat inanç yataklarına uzanmış oldukları halde bahşedilen o büyük nimetlerden istifade ederler. Kalın atlas, yırtılmayan ve sökülmeyen sağlam dokuma demektir ve bundan maksat da içerisinde hiçbir tereddüt ve şüphe olmayan gerçek yakindir, kuşkusuz imandır

Her iki cennetin derimi de kolaydır (Rahman 54).

Yani o iki cennetin meyvelerini ve lezzetlerini elde etmek, dermek çok kolaydır. Çünkü gerçek yakini bilgi ve inançta yakınlaşma ya da herhangi bir bekleyiş söz konusu olmaz. Tam tersine, o mertebeye ulaşan bir arif için Cenab-ı Hakk’a daha yakın başka bir mertebe yoktur.

O halde Rabbinizin nimetlerinden han gisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman 55)

Onlarda, yani ilahi iyilik ve inayete mazhar olmuş, kendi kabiliyet ve kapasitelerine göre kalplerine varid olan marifet ve hakikatleri biriktirmiş olan kimseler için hazırlanmış olan cennetlerde

Bakışlarını hasreden bayanlar vardır.

Nazarını sadece kime aitse ona yöneltmiş eşler vardır. O eşler, Hakk’ın tecelli ve işlerinin ve onların asli yaratılışlarının farklı farklı olması sebebiyle, ait oldukları kimseden başkasına hiç iltifat ve nazar etmezler.Bu sebeple

Onlardan önce o bayanlara ne bir insan ne de cin dokunmuştur (Rahman 56).

Ne onlardan önce ne de onlardan sonra, kendilerinin haricinde hiç kimse o eşlerden bir zevk almış veya alacak değildir.

Çünkü şühud mertebeleri (meratib-i şühud) varlığın tecelli ve değişimine göredir. Aynı zamanda, ilahi tecellilerde iki şeyin tekrar etmesi veya birleşmesi de söz konusu değildir. Bu durum, bu tecellileri yansıtan ve onlara kabiliyetli olan şühud erbabının meratibi için de aynen geçerlidir:

O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman 57)”

Safa, şifa ve ciladaki mükemmellikleri sebebiyle: Sanki onlar yakut ve mercan gibidirler (Rahman 58). Nasıl yakut ve mercan göz ve nazar sahiplerine sevinç verirse, onlar da öyledir: “O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (Rahman 59)”

Amellerdeki, ahlaktaki ve bütün güzel hal ve vasıflarda ki iyiliğin karşılığı, Allah katından Yine iyilik değil. midir? (60). İyilik ve lütuf olarak onun katından rıza değil midir?

O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini (61)”

İçerisindeki yüce mertebeler ve yüksek dereceler birlikte anlatılan iki cennet, Allah’tan, onun gücünden ve kudretinden her halinde ve tavrında korkanlar, bütün işlerini mutlak manada ona havale etmiş, ona bırakmış, lütuf ve ihsanı gereğince onun rızasını uman kimseler içindir

O ikisinden başka, yani bahsedilen bu iki cennetten başka, onlardan derece itibariyle daha düşük olan iki cennet vardır (62).

Ahlak ve amellerini güzelleştirmiş, ihtiyaç ve maksatları doğrultusunda emellerini gerçekleştirmeye çalışmış olan ebrar” içinde ayrıca iki cennet vardır.

Bu iki cennet, ağaçlar, meyveleri, marifetleri ve esrarı bakımından her ne kadar önceki iki cennet kadar olmasa da: Yemyeşildirler (64).

Şeriatın şiarlarına ve dinin hükümlerine sarılmış olan ebrar ve ahyar kimselerden sadır olan amel-i salih ve ahlak-ı hamide suları ile yemyeşildirler: “O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (65)”

Onlarda; yani ebrara ait olan bu iki cennette, doğru inançtan ve kamil imandan kaynaklanan: Kaynayıp taşan iki pınar vardır (66). Bu iki pınar kaynayıp durur ve ilahi hikmetler denizine uzanır. “O halde Rabbinizin nîmetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (67)

Yine: O ikisinde, ehlinin yeyip rızıklanacağı, Meyve, hurma ve nar vardır (68).

Hurma ve narin meyveye atfedilmesinin yani meyveden sonra gelmesinin sebebi, özelin genele atfedilmesinde ki özen ve itinadan dolayıdır

O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (69)

Onlarda, yani ebrara ait olan bu cennetlerde aynı zamanda Hayırlı bayanlar vardır; sâlih amel ve itaatlerden şekillenmiş olan eşler var Onlar Güzel yüzlüdürler (70). Onlarin hiçbir çirkinlikleri yoktur.

O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz (71)”

Her ne kadar Cenab-ı Hakk’tan korkanlar için hazırlanmış olan nimetlerde olduğu gibi tam bir safa ve letafet içerisinde olmasalar da, yine de amelleri ahlaklarının ve sevaplarının bir karşılığı olarak ebrar için Çadırlara kapanmış hüriler vardır (72)

Onlar güzel yüzlü ve ceylan gözlüdürler; salih amel ve güzel ahlak sahipleri içindirler. Başkalarına iltifat etmezler. Çünkü hayır olsun, şer olsun, “Herkes, kazancının rehinidir.” (Müddessir, 74/38)

Ey kendilerine her türlü iyilik bahşedilmiş olan insan ve cin mükellefleri! “O halde Rabbinizin nîmetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (73)

Aynı zamanda, o hürilere sahiplerinden önce ne bir insan ne de bir cin dokunmuştur (74).

Çünkü o hurilerden her biri, şirk/ortak koşulmaksızın yapılmış amele mahsustur.

Ey ibret alan ve basiretle bakan insanlar ve cinler! O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilir ? (75) Sonra onlar Yeşil yastıklara ve güzeli işlemeli döşeklere yaslanmış oldukları halde (76), halis iman ve gerçek inançlarının suyuyla yeşillenen rahat mi rahat, harika mi harika yerlerde, salih ve güzel amellerinin karşılığını böylesine almanın verdiği hayranlık içerisinde, hiçbir aksilik ve kötü durum olmaksızın, kendileri için zikredilen nimetlerden faydalanırlar.

O halde Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlayabilirsiniz? (77)

Ey resullerin en kamili! O halde sana düşen vazife şudur: İnayet ve gufran ehline bu tür ikramlarla türlü lütuf ve ihsani bahşetmeye ve aynı zamanda da bu tür derekelere düşürmek suretiyle gaflet ve inkar ehline ceza vermeye Muktedir ve Kadir olan Allah Teala’dan asla uzaklaşmamalısın.

Çünkü Celal ve ikram sahibi Rabbinin ismi mübarektir (78).

Yani, ey resullerin en kamili! Rabbinin seni terbiye eden, besleyip büyüten, bütün mertebe ve makamları kuşatmış olan, sonu olmayan, hiçbir zaafla nitelendirilemez ve karşısında güç yetirilemez olan bütün isimleri mübarektir, kutsaldır. Onun faal olan isimlerinin ve onların muktezazlarının nihayeti yoktur. Rabbin azamet ve kibriya sahibidir. Her türlü cezayı vermeye onun gücü yeter. Aynı zamanda da cemal sahibidir; her türlü izzet, ikram ve nimeti lütfetmeye de Kadir ve Muktedir’dir.

Ey Hakki’in amazet ve celalinin hakikatine ulaşmış ve nefsini Hakk’ın vuslat pınarlarından sulamak için susuz bırakmış olan arif Burada sana düşen vazife şudur:

Hiçbir halinde Cenab-ı Hakk’ı yalanlamaya ve onu inkar etmeye asla yaklaşmamalısın. Cereyan eden bütün hadiseleri sadece ve sadece Melik, Cebbar, Aziz ve Gaffar olan Allah Tealadan başka birisine veya bir şeye nispet etmemelisin. O; azamet ve kemal sahibidir, her türlü nimet ve ihsanı da, azap ve cezayı da verme gücüne maliktir.

Öbür taraftan, bütün hal ve davranışlarında, onun bahsetmiş olduğu nimetlerin şükrünü ve hakkını eda etmeye devam etmelisin.

Sakın ha sakin, Allah’tan gaafil olmayasın! Ondan başkasıyla meşgul olmayasın!

Bütün vaktinde ve hallerinin tamamında Allah Tealanın önünde havf-u reca korku ve ümit arasında ol. Allah’ın rahmetinden asla ümitsiz olma. Muhakkak ki, Allah’in rahmetinden sadece hüsrana uğramışlar ümit keser.

Allah Teala, lütuf ve ihsanı ile,bizleri kendisinin yakalamasından korkanlardan ve affını umanlardan eylesin.

Kaynak: Abdülkadir Geylani / Geylani Tefsiri / C:V / bkz: 475-493

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.