Tefsir

Tefsir ve Te’vil

Kur’an ilimlerinin en önemlisi tefsirdir, diğer ilimler onun yardımcısı gibidir. Çünkü tefsir Kur’an’ı anlama ve açıklamaya yönelik faaliyetler bütünüdür. Kur’an anlaşılmadıkça uygulanamaz, uygulanmadıkça da İslam’a göre insanların yaratılış sebebi olan- Allah’a kulluk, O’nun rızasına uygun bir hayat gerçekleşemez

Kur’an’ı anlamak. Allah’ın ne demek istediğine ulaşmak için yapılan çabalar iki kelime ile ifade edilegelmiş olup bunların ilki-aynı zamanda bir ilmin adi olan tefsir“. ikincisi de “te vil’dir

Tefsir ve Te’vil Nedir ve Tanımı Nasıldır?

Sözlükte tefsir”açmak ve açıklamak”tir. “Maddi bir şeyin üstünü açıp ortaya çıkarmak” manasına da gelmekle beraber daha ziyade”manayı açmak, açık hale getirmek” anlamında kullanılmaktadır. Kelimeye bu manada Kur’an’da da yer verilmiştir (Furkan’33)” Terim olarak tefsir Beşer için mümkün olan ölçüde Allah’ın muradını araştıran, anlama yollarını gösteren ilim dalı” için kullanılmaktadır

Sözlükte dönmek, yerine varmak yerini bulmak” anlamına gelen evl kökünden türetilmiş olan te’vil. terim olarak usulculerden önce ve sonra iki farklı manada kullanılmıştır. Öncekilere göre te’vilin iki anlamından ilki “sözü açıklamak, manasını belirlemeye çalışmaktır. Taberi ayetleri açıklamaya başlarken te’vil kelimesini bu manada kullanmaktadır. İkincisi ise ”açıklanan sözden kastedilen olayın, onunla anlatılmak istenen şeyin kendisi, yani gerçekleşmesidir. Birinci anlamdaki te’vil zihindedir, zihindeki bilgidir; ikincisi ise zihnin dışındadır. Mesela söz emir ise “te’vil, emirle istenen fiildir, söz haber ise “te’vil. haber konusu olan hadisedir. Kur’an-ı Kerim’de te’vil kelimesi daha ziyade bu ikinci manada kullanılmıştır

Fıkıh usulü alimlerine göre te’vil, “geçerli bir sebebe ve delile dayalı olarak sözü öncelikli (racih) manasını da değil de ikinci derecede akla gelen manasında almak, böyle anlamak ve yorumlamaktır. Bu tarife göre te’vil eden hem lafzın ikinci manaya da geldiğini açıklamak hem de bu manayı tercih etmesinin sebep ve delilini bildirmek durumundadır

Tefsir ile Te’vil Arasındaki Fark

Vahyedilen lafzın mana ve maksadınıo- belirlemeye yönelik faaliyet olarak tefsirle te’vil arasındaki fark üzerinde çeşitli açıklamalar yapılmıştır. Bu iki kelimeyi eş anlamlı olarak değerlendiren ve kullanan alimler karşısında Ebu Mansur el-Maturidi (o. 333/944) gibi farklı manalarda alanlar ve tanımlayanlar da vardır.

Maturidi ye göre tefsir, Allah’in kelamından muradının ne olduğunu kesin olarak belirlemek, “Allah bunu murat ve kastetmiştir” diyerek O’nun adına söz söylemek, şahitlik etmektir. Te’vil ise kesin açıklama ve şahitlik söz konusu olmaksızın kelamın, muhtemel manalarından birini tercih etmektir (Maturidi, Te’vilatütü Ehli’s sünne, s. 5-6)

Tefsir ve te’vil kelimelerinin kitaplara geçmiş bulunan sözlük ve terim manaları (tanım) böyle olmakla beraber dilimizde yaygın olan karşılıkları şöyledir:

Tefsir, Kur’an-ı Kerim‘in Arapça veya başka bir dille yapılan açıklamalarıdır. Bu açıklamaların ayet ve hadislerle sahabe rivayetlerine dayanan kısmına rivayet tefsiri, başta dil ilmi olmak üzere diğer yardımcı bilgilere, akli verilere dayanılarak yapılan kısmına ise dirayet tefsiri denir

Te’vil ise geçerli bir sebebe dayanarak sözü, ondan anlaşılan açik (zahir) mâna yerine, nisbeten kapalı veya ikinci derecede bulunan başka bir manada anlayıp yorumlamaktır

Kaynak: Dyanet İşleri (DİB) / Kur’an Yolu / C: I / bkz: 37-38

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı